Skip to content

Sunwin

Vì sao không nên lưu ảnh giấy tờ tùy thân trong máy khi dùng Sunwin

Một tấm ảnh chụp vội hôm nay có thể thành chiếc chìa khóa người lạ dùng để mạo danh bạn về sau.

Sunwin

updated 6 min readComment

Chụp căn cước hay CMND để gửi cho ai đó, để điền biểu mẫu, để "lưu phòng khi cần" là thói quen rất phổ biến. Tấm ảnh nằm yên trong thư viện, lẫn giữa ảnh bữa ăn và ảnh thú cưng, nên ít ai thấy nó nguy hiểm. Thế nhưng với người dùng các dịch vụ trực tuyến như Sunwin, việc để ảnh giấy tờ tùy thân trong máy là một trong những rủi ro riêng tư dễ phòng tránh nhất, mà cũng dễ bị xem nhẹ nhất.

Vì sao không nên lưu ảnh giấy tờ tùy thân trong máy khi dùng Sunwin

Ảnh: Compare Fibre / Unsplash

Ảnh giấy tờ chứa những gì

Một tấm ảnh căn cước đầy đủ không chỉ có khuôn mặt. Nó mang họ tên, ngày sinh, số định danh, nơi thường trú, ngày cấp và nhiều chi tiết khác. Những thông tin này gộp lại đủ để người khác thử nhiều thủ đoạn: mở tài khoản dịch vụ bằng tên bạn, vay tiền, đăng ký số điện thoại, hoặc thuyết phục nhân viên hỗ trợ rằng họ chính là bạn.

Điểm khó của loại rủi ro này là bạn không thể "đổi mật khẩu" cho số căn cước. Mật khẩu bị lộ thì thay được; thông tin định danh bị lộ thì gần như tồn tại vĩnh viễn. Do đó, phòng ngừa quan trọng hơn nhiều so với xử lý sau sự cố.

FullySky quen nhìn mọi việc theo cả hành trình. Với chủ đề này, hãy hình dung bạn đang đi qua nhiều trạm kiểm soát, và ở mỗi trạm, bạn chỉ đưa ra đúng thứ trạm yêu cầu rồi cất đi. Mang theo mọi giấy tờ trong một túi hở, lúc nào cũng sẵn sàng rơi, là cách đi không nên.

Ba con đường khiến ảnh bị lộ

Máy bị mất hoặc bị chiếm. Điện thoại để quên ở quán, bị lấy cắp, hoặc đưa đi sửa mà không xóa dữ liệu đều có thể khiến người khác lướt qua thư viện ảnh. Màn hình khóa yếu hoặc không có càng làm rủi ro tăng.

Đồng bộ lên đám mây. Nhiều máy tự động sao lưu ảnh lên dịch vụ lưu trữ. Điều này tiện cho bạn, nhưng cũng có nghĩa ảnh giấy tờ có thể nằm trên một tài khoản mà mật khẩu yếu hoặc bị lộ. Nếu kẻ xấu vào được tài khoản đám mây, họ nhận về toàn bộ thư viện, kể cả những ảnh bạn quên mất mình từng chụp.

Ứng dụng có quyền đọc ảnh. Một ứng dụng được cấp quyền truy cập thư viện có thể thấy mọi tấm ảnh. Phần lớn không làm gì, nhưng chỉ cần một ứng dụng sai sót hoặc có ý đồ xấu là đủ để dữ liệu rời khỏi máy.

Ngoài ba con đường trên, còn một đường thứ tư dễ bị bỏ quên: gửi ảnh qua ứng dụng nhắn tin. Bản ảnh nằm lại trong lịch sử trò chuyện, trên cả máy bạn lẫn máy người nhận, và có thể được chuyển tiếp vượt khỏi tầm kiểm soát.

Nguyên tắc không lưu ảnh giấy tờ

Quy tắc đơn giản là: không giữ ảnh giấy tờ tùy thân trong máy sau khi đã dùng xong. Giấy tờ thật đã nằm trong ví hoặc nơi cất an toàn của bạn; ảnh chụp chỉ là một bản sao thừa, và bản sao thừa là một bề mặt rủi ro thừa.

Một vài nguyên tắc phụ đi kèm:

  • Nếu một dịch vụ yêu cầu ảnh giấy tờ, hãy tự hỏi lý do và kênh gửi có chính thức không. Dịch vụ giải trí hợp pháp hiếm khi đòi bạn gửi ảnh giấy tờ qua tin nhắn riêng.
  • Nếu buộc phải gửi, chụp xong gửi ngay qua kênh chính thức, rồi xóa ảnh ngay trên máy và cả trong thùng rác.
  • Khi cần chụp, che những thông tin không cần thiết nếu quy định cho phép, và đánh dấu mục đích sử dụng trên bản ảnh nếu có thể.
  • Không đăng ảnh giấy tờ lên mạng xã hội, kể cả để khoe thông tin đã đổi hay nhờ hỏi thủ tục.

Cách xóa và dọn thư viện ảnh

Việc dọn dẹp cần làm cẩn thận vì ảnh có thể tồn tại ở nhiều nơi cùng lúc. Hãy làm theo thứ tự sau:

  1. Tìm ảnh giấy tờ. Dùng chức năng tìm kiếm trong thư viện với các từ như "thẻ", "căn cước", "giấy tờ", hoặc lướt qua các album ảnh chụp màn hình và ảnh tải về.
  2. Xóa trên máy. Xóa từng ảnh, rồi vào mục "đã xóa gần đây" hoặc thùng rác để xóa vĩnh viễn, vì nhiều hệ thống giữ ảnh thêm vài chục ngày.
  3. Xóa trên đám mây. Đăng nhập dịch vụ lưu trữ mà máy đang đồng bộ và kiểm tra các ảnh đã xóa có còn ở đó không. Xóa cả ở thùng rác của dịch vụ.
  4. Kiểm tra ứng dụng nhắn tin. Xóa các tin nhắn có ảnh giấy tờ, và xem tệp đã tải về trong thư mục của ứng dụng.
  5. Kiểm tra bản sao. Xem thư mục tải về, thư điện tử gửi cho chính mình, ghi chú, và thiết bị khác như máy tính bảng hay máy tính.
  6. Dọn bản sao lưu cũ. Nếu từng sao lưu toàn bộ máy ra ổ cứng, hãy nhớ bản đó có thể còn chứa ảnh.

Sau khi dọn, bật khóa màn hình mạnh và xác thực hai bước cho tài khoản đám mây, để dù có ảnh nào sót lại thì cánh cửa vào nó cũng khó mở hơn.

Nếu cần lưu bản sao

Có trường hợp bạn thật sự cần giữ bản sao, chẳng hạn khi đi xa và sợ mất giấy tờ gốc. Khi đó hãy dùng một nơi riêng, mã hóa, có khóa bảo vệ, tách khỏi thư viện ảnh thông thường. Nhiều điện thoại có thư mục ẩn hoặc khóa bằng sinh trắc học; trình quản lý mật khẩu uy tín cũng thường có mục lưu tệp an toàn. Tuy vậy, nguyên tắc vẫn là lưu càng ít càng tốt và đặt hạn định kỳ để xóa.

Sai lầm thường gặp

  • "Để đó phòng khi cần." Thói quen này biến một tình huống hiếm thành rủi ro thường trực.
  • Xóa trên máy nhưng quên thùng rác và đám mây. Ảnh vẫn còn đủ sức gây hại.
  • Gửi ảnh qua nhóm trò chuyện đông người. Số bản sao nhân lên không thể kiểm soát.
  • Tin lời mời "xác minh danh tính" từ tài khoản lạ. Đây là chiêu phổ biến để thu thập giấy tờ.
  • Không kiểm tra bản sao lưu của thiết bị cũ. Máy cũ bán hoặc cho đi mà chưa xóa sạch là một nguồn rò rỉ.

Đi gọn để đi xa

Bảo vệ thông tin định danh là bước nền cho mọi thao tác trực tuyến sau đó, kể cả khi bạn dùng Sunwin để giải trí. Giữ ít, xóa sớm, gửi đúng kênh là ba quy tắc đủ để giảm phần lớn rủi ro. Hãy dành vài phút hôm nay để tìm và xóa những tấm ảnh không còn cần, rồi duy trì thói quen không chụp tích trữ.

Sunwin chỉ nên được xem là hình thức giải trí dành cho người từ đủ 18 tuổi. Mỗi người cần tuân thủ pháp luật tại nơi mình cư trú, đặt giới hạn thời gian và chi phí rõ ràng, giữ kín thông tin cá nhân và tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình.

Tham khảo thông tin tại customplays.in.net.

Written by

Sunwin

Hành trình đọc dành cho người từ đủ 18 tuổi: chuẩn bị, sử dụng, xử lý trục trặc và nhìn lại cùng Sunwin.

Comments 0

Earliest first. Each one was read by a moderator before it went up.

Quiet here so far. Yours could be the first reply.

Reply to this piece

Sign with any name; there is nothing to register. A moderator reads each reply before it is shown.

Plain text only, with room for 2,000 characters.

More from Sunwin

  1. Kiểm soát tự động điền và lưu mật khẩu của trình duyệt khi dùng Sunwin

    Đi hết hành trình ba chặng để tài khoản của bạn gọn gàng và an toàn hơn.

    3 min read

  2. Bảo vệ mã xác thực ứng dụng authenticator khi đổi điện thoại Sunwin

    Đổi máy là lúc dễ mất chìa khóa thứ hai nhất; chuẩn bị trước thì chỉ là một buổi chiều nhẹ nhàng.

    6 min read

  3. Cảnh báo bơm thổi 'mẹo thắng chắc' liên quan Sunwin

    Trên đường dài luôn có người bán bản đồ kho báu, và tấm bản đồ ấy chưa bao giờ dẫn tới kho báu.

    5 min read

  4. Rủi ro đồng bộ đám mây: ảnh chụp màn hình mã OTP và giấy tờ khi dùng Sunwin

    Có những thứ bạn chụp lại để nhớ cho chặng sau, rồi quên rằng bản sao ấy đã tự đi xa hơn bạn tưởng.

    6 min read