Skip to content

Sunwin

Kiểm tra quyền truy cập của ứng dụng trên điện thoại khi dùng Sunwin

Mỗi quyền cấp thừa là một cánh cửa mở sẵn trên đường đi; hãy chỉ để mở những cánh cần thiết.

Sunwin

updated 6 min readComment

Điện thoại là nơi bạn mở ứng dụng, lưu địa chỉ, nhận mã xác thực và đôi khi cả giữ ảnh giấy tờ. Vì thế, câu hỏi "ứng dụng nào đang được phép làm gì trên máy" quan trọng không kém câu hỏi "mật khẩu có đủ mạnh không". Khi bạn dùng Sunwin trên thiết bị di động, việc rà soát quyền truy cập là một bước chuẩn bị nhỏ nhưng có tác dụng lớn.

Kiểm tra quyền truy cập của ứng dụng trên điện thoại khi dùng Sunwin

Ảnh: Viralyft / Unsplash

Quyền thừa chính là bề mặt rủi ro

Mỗi quyền bạn cấp cho một ứng dụng là một lối vào dữ liệu hoặc phần cứng của máy. Quyền vị trí cho phép biết bạn ở đâu. Quyền micro cho phép thu âm. Quyền danh bạ cho phép đọc danh sách người quen. Nếu ứng dụng thực sự cần những thứ đó để hoạt động, việc cấp quyền là hợp lý. Nhưng khi quyền vượt quá nhu cầu, phần dư ra ấy trở thành bề mặt rủi ro: nếu ứng dụng bị lỗi bảo mật, bị cài mã độc ẩn, hoặc đơn giản là thu thập dữ liệu quá mức, thiệt hại sẽ rơi vào bạn.

FullySky quen nhìn mọi việc theo cả hành trình. Với chủ đề này, hãy tưởng tượng một chuyến đi dài mà bạn trao chìa khóa nhà cho từng người mình gặp dọc đường. Phần lớn họ có thể không làm gì, nhưng chuyến đi sẽ yên tâm hơn nhiều nếu bạn chỉ giao chìa khóa cho đúng những người cần vào nhà.

Nguyên tắc tối thiểu quyền

Nguyên tắc cốt lõi rất ngắn: chỉ cấp đúng quyền cần thiết cho đúng chức năng, và chỉ trong thời gian cần thiết. Một ứng dụng đọc tin tức không cần micro. Một ứng dụng ghi chú không cần vị trí liên tục. Khi hệ điều hành hỏi quyền, hãy hỏi lại chính mình hai câu: "Chức năng nào cần quyền này?" và "Mình có dùng chức năng đó không?" Nếu một trong hai câu trả lời là không, hãy từ chối.

Cả hệ điều hành iOS lẫn Android đều có mức cấp quyền linh hoạt. Bạn thường thấy các lựa chọn như chỉ cho phép khi đang dùng ứng dụng, chỉ cho phép lần này, hoặc không cho phép. Hãy ưu tiên mức hạn chế nhất vẫn đáp ứng nhu cầu. Mức "luôn cho phép" nên là ngoại lệ hiếm hoi, không phải mặc định.

Cách xem và thu hồi quyền

Tên các mục có thể khác nhau theo hãng máy và phiên bản hệ điều hành, nhưng lộ trình chung khá giống nhau:

  1. Mở phần Cài đặt của điện thoại, vào mục quyền riêng tư hoặc quyền ứng dụng.
  2. Xem theo loại quyền. Chọn lần lượt vị trí, micro, camera, danh bạ, ảnh, thông báo. Mỗi mục sẽ liệt kê những ứng dụng đã được cấp.
  3. Xem theo từng ứng dụng. Cách còn lại là mở một ứng dụng cụ thể và xem toàn bộ quyền của nó trong một màn hình.
  4. Thu hồi những quyền không cần. Chuyển sang "không cho phép" hoặc "hỏi mỗi lần". Ứng dụng nào thật sự cần, nó sẽ hỏi lại khi bạn dùng chức năng tương ứng.
  5. Kiểm tra quyền đặc biệt. Trên Android còn có quyền hiển thị trên ứng dụng khác, quyền truy cập trợ năng, quyền quản trị thiết bị. Đây là các nhóm quyền mạnh, chỉ nên dành cho phần mềm bạn hoàn toàn tin tưởng.

Với những ứng dụng bạn dùng để thao tác liên quan đến Sunwin, hãy tự xem chúng đang có quyền gì và đối chiếu với những chức năng bạn thực tế cần. Nếu bạn chỉ dùng để xem thông tin và thực hiện các thao tác cơ bản, thường không có lý do gì để cấp quyền micro hay danh bạ.

Ví dụ về một lần rà soát

Giả sử bạn mở danh sách quyền vị trí và thấy một ứng dụng cài từ lâu, đã gần như không dùng, vẫn đang ở chế độ "luôn cho phép". Câu hỏi đầu tiên không phải "ứng dụng này có xấu không" mà là "mình còn cần nó không". Nếu không còn cần, hãy gỡ hẳn. Nếu vẫn dùng, hãy hạ xuống mức "chỉ khi đang dùng".

Sang mục danh bạ, bạn thấy một ứng dụng trò chơi nhỏ có quyền đọc toàn bộ danh bạ. Hãy tự hỏi chức năng nào của trò chơi cần dữ liệu đó. Nếu không có chức năng mời bạn bè mà bạn thật sự dùng, hãy thu hồi. Chỉ trong vài phút, bạn có thể thu hẹp đáng kể lượng thông tin ứng dụng bên ngoài có thể nhìn thấy.

Rà soát định kỳ

Danh sách quyền không đứng yên. Bản cập nhật có thể xin thêm quyền mới, hoặc bạn lỡ bấm "đồng ý" trong lúc vội. Vì vậy, hãy biến việc này thành thói quen định kỳ:

  • Mỗi tháng một lần, lướt nhanh qua các quyền nhạy cảm gồm vị trí, micro, camera, danh bạ, ảnh.
  • Sau mỗi lần cài ứng dụng mới, kiểm tra ngay những quyền nó đã xin.
  • Sau mỗi bản cập nhật lớn của hệ điều hành, xem lại vì đôi khi cài đặt bị đặt lại hoặc xuất hiện mục mới.
  • Mỗi quý một lần, gỡ những ứng dụng không còn dùng. Ứng dụng không còn trên máy là ứng dụng không còn quyền gì.

Nếu bạn dùng chung thiết bị trong gia đình, hãy nhớ rằng người khác cũng có thể cài thêm phần mềm. Một lần xem lại danh sách ứng dụng đã cài sẽ giúp phát hiện những thứ lạ.

Sai lầm thường gặp

  • Bấm "Cho phép" cho nhanh. Cửa sổ xin quyền thường hiện đúng lúc bạn đang muốn làm việc khác, và ngón tay bấm theo phản xạ.
  • Nghĩ rằng ứng dụng lớn nên được tin hoàn toàn. Độ nổi tiếng không thay cho nguyên tắc tối thiểu quyền.
  • Cài ứng dụng từ nguồn không rõ. Tệp cài đặt từ liên kết lạ có thể xin những quyền không liên quan và hoạt động ngoài sự kiểm soát của cửa hàng ứng dụng chính thức.
  • Không để ý thông báo hiển thị mic hoặc camera đang chạy. Các hệ điều hành hiện đại thường có chấm báo hiệu; nếu thấy nó sáng khi bạn không dùng, hãy kiểm tra ngay.
  • Chỉ rà một lần rồi thôi. Quyền thay đổi theo thời gian, nên việc rà soát cũng cần lặp lại.

Một danh sách ngắn để làm ngay hôm nay

Bạn có thể dành mười phút cho các việc sau: mở danh sách quyền vị trí và hạ những ứng dụng không cần theo dõi liên tục; mở quyền micro và camera, tắt cho mọi ứng dụng không có chức năng gọi hoặc quay; mở quyền danh bạ và ảnh, giữ cho đúng vài ứng dụng bạn thật sự dùng; cuối cùng gỡ ba ứng dụng lâu rồi chưa mở. Mười phút ấy tương đương việc dọn lại hành lý trước một chặng đường dài: nhẹ hơn và ít chỗ để thất lạc.

Sunwin chỉ nên được xem là hình thức giải trí dành cho người từ đủ 18 tuổi. Mỗi người cần tuân thủ pháp luật tại nơi mình cư trú, đặt giới hạn thời gian và chi phí rõ ràng, bảo vệ thiết bị và thông tin cá nhân, và tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình.

Tham khảo thông tin tại customplays.in.net.

Written by

Sunwin

Hành trình đọc dành cho người từ đủ 18 tuổi: chuẩn bị, sử dụng, xử lý trục trặc và nhìn lại cùng Sunwin.

Comments 0

Earliest first. Each one was read by a moderator before it went up.

Quiet here so far. Yours could be the first reply.

Reply to this piece

Sign with any name; there is nothing to register. A moderator reads each reply before it is shown.

Plain text only, with room for 2,000 characters.

More from Sunwin

  1. Kiểm soát tự động điền và lưu mật khẩu của trình duyệt khi dùng Sunwin

    Đi hết hành trình ba chặng để tài khoản của bạn gọn gàng và an toàn hơn.

    3 min read

  2. Bảo vệ mã xác thực ứng dụng authenticator khi đổi điện thoại Sunwin

    Đổi máy là lúc dễ mất chìa khóa thứ hai nhất; chuẩn bị trước thì chỉ là một buổi chiều nhẹ nhàng.

    6 min read

  3. Cảnh báo bơm thổi 'mẹo thắng chắc' liên quan Sunwin

    Trên đường dài luôn có người bán bản đồ kho báu, và tấm bản đồ ấy chưa bao giờ dẫn tới kho báu.

    5 min read

  4. Rủi ro đồng bộ đám mây: ảnh chụp màn hình mã OTP và giấy tờ khi dùng Sunwin

    Có những thứ bạn chụp lại để nhớ cho chặng sau, rồi quên rằng bản sao ấy đã tự đi xa hơn bạn tưởng.

    6 min read